acalisa
sardu | Deutsch | italiano | english |   
circa in is noas   
   
lìngua sarda
sa grafia
Su sardu no at mai tentu una grafia sua firma, ca d'anti sèmpiri scritu a grafia de su colonisadori de su tempus, duncas a grafia de atras lìnguas, ki d'ant imbentada po espressai is sonus de-i cuddas atras lìnguas, e nou de su sardu. Nd'est bessiu ki cuddas grafias espressanta mali is sonus de sa lìngua sarda, arriskendi de di fai perdi su naturali suu e fendi bessiri a pillu unu muntoni de trobeddas.

Po scriri in sardu, is colonisadoris ant impostu sa grafia de sa lìngua insoru, ca teniant abisonju de infrakessi su sentidu de autonomia e de indipendèntzia de is sardus, e, duncas, a parri insoru, tocat a fai sparessi su naturali de lìngua autonoma a su sardu, fendidda assimbillai in totu e po totu, a sa lìngua de is meris.
A pigai sa grafia de sa lìngua de su dominadori iat a essi stètiu su primu passu ki s'iat ai fatu perdi s'identidadi linguìstiga nosta e ki s'iat ai betiu a s'assimbillàntzia linguìstiga ( est a nai a no essi prus una lìngua dissimbillanti, ma nudda prus de unu dialetu de sa lìngua dominadora). A s'acabu, sa lìngua nosta nd'est bessia prus dèbili ma gràtzias a Deus at amostau unu pagu de arresistèntzia puru.

Oindi' a parri nostu, sa kistioni de sa grafia po su sardu est unu probrema linguìstigu sceti: tòcat sceti a detzidi arrègulas ki siant arrespetosas de su naturali suu, ki siant arrespetosas de su sardu aici comenti d'eus kistionau de s'antigòriu a imoi, ki no fètzanta bessiri a pillu dudas (est a nai ki fetzant efetu, ki fètzanta ligi de manera segura su sardu scritu) e ki siant simpri a das umperai. Arresumendi, su sistema ortogràfigu de una lìngua de oi depit satisfai, su prus ki fait, duas tzimias: sa no mudàntzia e sa cincinidadi.

 

 

 
Gràfiga e strutura de Sergio Durzu